Het communisme was de revolutionaire richting van het socialisme. Het begon met een negentiende-eeuwse theorie, het marxisme. Bij de Russische Revolutie van 1917 kwamen voor het eerst revolutionaire marxisten (communisten) aan de macht.

Het nieuwe Russische rijk kreeg de naam Unie van Socialistische Sovjet-Republieken, kortweg Sovjet-Unie of USSR. In 1941 verbond de Sovjet-Unie (onder Stalin) zich met Groot-Brittannië en de Verenigde Staten in de strijd tegen Nazi-Duitsland.

De grote tegenstellingen tussen de Sovjet-Unie en de kapitalistische wereld raakten zolang op de achtergrond. Eerst moest de gezamenlijke vijand worden verslagen.