Eind april 1943 braken overal in Nederland proteststakingen uit, spontaan en volkomen onverwacht. De aanleiding tot die stakingen was een oproep van de bezetter: dat de voormalige Nederlandse militairen alsnog in krijgsgevangenschap in Duitsland moesten. Ze zouden daar moeten werken in de arbeidsinzet.

De 'April-meistakingen' duurden plaatselijk voort tot 5-6 mei 1943. Ze werden met grof geweld onderdrukt; het eerst in Hengelo, waar de stakingen waren begonnen.

De April-meistakingen gelden als keerpunt in de bezetting. De Duitsers wisten nu dat de Nederlanders met geen mogelijkheid meer voor hun zaak te winnen waren. Voor de nazi's draaide alles verder alleen nog maar om de oorlogvoering. Het verzet nam toe, en het grote onderduiken begon.

Stalingrad
Dit keerpunt in de bezetting van Nederland volgde op een keerpunt in de Tweede Wereldoorlog: de Duitse nederlaag bij Stalingrad, aan de Wolga.

Die nederlaag bleef geen geheim. Meteen erna, op 3 februari 1943, was door de nazi's in Duitsland en de bezette gebieden een periode van drie dagen openbare rouw afgekondigd.