Gehoorzaam
Voor de oorlog zijn de meeste mensen een stuk 'gehoorzamer' dan nu. De mensen kijken op naar de gezagdragers. Als zij iets zeggen wordt daar naar geluisterd.

Pastoor, schoolmeester ...
Gezagsdragers zijn bijvoorbeeld de pastoor of dominee, de burgemeester, de vader in het gezin, de schoolmeester voor de klas, de baas op het werk, de politieagent.

Trouw aan oude gezag
Door de Duitse bezetting zijn de gezagsdragers hun macht kwijt. Veel Nederlanders willen dat niet. Ze verzetten zich tegen de Duitsers uit trouw aan het Nederlandse gezag.

Gehoorzamen aan het nieuwe gezag?
Voor sommige Nederlanders zijn de Duitsers de nieuwe gezagsdragers. Die moet je dus gehoorzamen want het gezag is door God boven de gewone mensen geplaatst. Mensen die er toen zo over dachten kwamen natuurlijk niet snel in verzet.

Of toch in verzet tegen het Duitse gezag?
De Nederlandse kerken hebben zich regelmatig verzet tegen maatregelen van de Duitse bezetter, met name tegen de jodenvervolging. Tijdens de bezetting sturen zij herhaaldelijk brieven naar Seyss-Inquart om te protesteren tegen de jodenvervolging en andere Duitse maatregelen. Veel geestelijken stimuleren de gelovigen om onderduikers te helpen. De kerken hebben zoveel gezag in Nederland, dat de Duitse bezetters voorzichtig optreden.

Mondiger
Tegenwoordig zijn de meeste mensen veel mondiger. Bijna iedereen heeft over van alles en nog wat een eigen mening. En dat zeggen ze ook hardop. Er wordt veel minder opgekeken naar gezagsdragers. Zouden we daarom nu eerder in verzet komen?

Meer informatie over de pauzen Pius XI en Pius XII