Gehoorzamen?
In januari 1941 moeten alle joden zich aanmelden bij hun gemeente voor registratie. Dat wil zeggen dat er in de officiële administratie komt te staan dat ze joods zijn. In het persoonsbewijs wordt een grote J gestempeld.

Vrijwel iedereen gehoorzaamt. Want wat gebeurt er als je weigert? En waarom zou je niet uitkomen voor je afkomst? De registratie maakt het de Duitsers echter makkelijker om de latere maatregelen tegen de joden uit te voeren.

'Wij waren immigranten uit Polen en onze gegevens als jood stonden in Nederland nergens vermeld. Ik probeerde mijn vader ertoe over te halen ons niet als joden te laten registreren. Anderen vonden juist dat we trots moesten zijn op onze afkomst. De loyaliteit aan onze afkomst gaf uiteindelijk de doorslag.'
Milo Anstadt, verzetsman, Amsterdam

'Toen de registratieplicht voor joden kwam, zagen we geen andere uitweg dan hieraan te voldoen. Ja, je zou kunnen zeggen dat we dit bevel gewoon hebben opgevolgd. We wisten natuurlijk ook niet wat ons te wachten stond. Niemand kon vermoeden dat vernietigingskampen de uitkomst zouden zijn.'
Jo Spier, typograaf, Amsterdam

'Ik heb overwogen om me niet te melden, maar door mijn illegale werk leek het me verstandig het toch te doen. Ik wilde zo legaal mogelijk lijken. Achteraf is het ontzettend stom geweest. Als ik me niet had gemeld, had er geen haan naar gekraaid.'
Trudel van Reemst, verpleegster, Vlaardingen