In de loop van de oorlog is er in Duitsland zo'n tekort aan arbeiders dat werken in Duitsland verplicht wordt. In mei 1943 moeten alle mannen van 18 tot 35 jaar zich melden voor de arbeidsinzet (in het Duits 'Arbeitseinsatz').
Werken in Duitsland
Al aan het begin van de oorlog proberen de Duitsers Nederlanders naar Duitsland te lokken om daar te werken. Met kleurrijke posters worden prachtige dingen beloofd.
Kijk ook bij de 'posters' onder Digi-expo: 'Werken in Duitsland'.
In de loop van de oorlog is er in Duitsland zo'n tekort aan arbeiders dat werken in Duitsland verplicht wordt.
Melden!
In mei 1943 moeten alle mannen van 18 tot 35 jaar zich melden voor de arbeidsinzet (in het Duits 'Arbeitseinsatz'). Veel mannen willen dit niet. Ze duiken onder, of ze zorgen ervoor dat ze een vrijstelling krijgen. Keuringsartsen en ambtenaren helpen om zo'n vrijstelling te regelen. Ze verklaren dat iemand ziek is, of thuis onmisbaar.
Nog strenger
De maatregel om verplicht te werken in Duitsland levert maar 54.000 arbeidskrachten op, in plaats van de verwachte 170.000. De bezetters gaan over tot de 'totale arbeidsinzet (1944)'. Dat betekent dat mannen van 17 tot 40 jaar niet meer veilig op straat kunnen lopen. Je kunt immers bij een razzia zomaar worden opgepakt om in Duitsland te werken.
![]()
Flyer van verzetsgroep. Hoe denken ze over werken in Duitsland?
De tekst op het briefje:
'WERKEN
betekent kogels, kanonnen en
vliegtuigen voor de Nazi-Horde
om ons volk te oderdrukken'
Dwangarbeiders
Uiteindelijk zijn er in totaal 500.000 Nederlandse mannen die in Duitsland als dwangarbeider werken. Dit is een derde van de mannen die eigenlijk moeten.
De omstandigheden verschillen heel erg: als je geluk hebt krijg je genoeg te eten en zijn de slaapplaatsen in orde. Maar als je pech hebt is het zo zwaar dat je blij bent als je overleeft. De geallieerden bombarderen vaak juist de fabrieken en werkplaatsen, dus dat is voor de dwangarbeiders heel gevaarlijk. Veel mannen gaan dood.
Wil je meer weten over dit onderwerp? Kijk dan hier: dwangarbeid.pagina.nl