• Museum
  • Tweede Wereldoorlog
  • Kinderen
kinderen

Kriegsberichten

Berichten van het front - Nederlandse SS-journalisten aan het oostfront.

Oorlogsnieuws
In de Tweede Wereldoorlog vechten duizenden Nederlandse SS-ers voor de Duitsers. Niet alleen als soldaat maar ook als oorlogsverslaggever. Met typemachine, foto- en filmcamera, radiomicrofoon berichten ze over de oorlogsfronten in het oosten en het westen. De onderzoeker Gerard Groeneveld schreef in 2004 een boek over de Nederlandse SS-verslaggevers.

Nadat Hitler in 1941 de Sovjet-Unie binnengevalt, vraagt hij ook Nederlanders om te strijden tegen het bolsjewisme. De Russen zijn volgens Hitler voor heel Europa een gevaar. Duizenden Nederlandse SS-ers gaan naar het oostfront om te vechten tegen de Russen (de bolsjewisten). Ruim vijftig Nederlandse SS-journalisten berichten over die Nederlandse SS-ers. Ze gaan als journalist mee naar het front.

Propaganda-Kompanien
Deze soldaat-journalisten willen de mensen thuis laten zien dat de Duitsers een rechtvaardige oorlog voeren. En ze willen de mensen laten geloven in een Duitse eindoverwinning. De Duitse propagandaminister Joseph Goebbels organiseert dit allemaal heel strak. Hij stuurt de Propaganda-Kompanien (PK) naar het front.

Dit zijn speciale legereenheden die de oorlogsverrichtingen op de voet volgen. De eerste jaren in het oosten: de loopgraven bij Leningrad en de heuvels van de Oekraïne. Na de invasie in Normandië ook vanuit het westen.

Voorpagina van het NSB-blad Fotonieuws (1942)

Voorpagina van het NSB-blad Fotonieuws (1942)

Kriegsberichten
Verslagen, foto's en tekeningen verschijnen bijvoorbeeld in de NSB-tijdschriften Fotonieuws, Echo, Volk en Vaderland en het Duitse blad Signaal. Ook een krant als De Telegraaf publiceert artikelen van de Nederlandse Kriegsberichter.

Voor de Nederlandse SS-strijders schrijven de Kriegsberichter het blaadje De Vermolmde Bolsjewiek. Ze maken ook frontreportages en propaganda-uitzendingen voor pro-Duitse radiostations en het filmjournaal.

Onderzoek
Het boek van Gerard Groeneveld gaat uitgebreid in op de motieven van de Nederlandse soldaat-verslaggevers. Hij laat zien wie zij waren en wat zij deden. Hij onderzocht daarvoor strafdossiers van 'foute' Nederlanders. De auteur heeft ook enkele oud-verslaggevers kunnen opsporen en interviewen. Deze persoonlijke getuigenissen maken het boek compleet.

Amerika
Oorlogsverslaggeving zoals die in de Tweede Wereldoorlog wordt bedreven, kent tot op de dag van vandaag navolging. Amerikaanse militair getrainde journalisten gaan als 'embedded correspondent' mee om gevechten in Afghanistan en Irak te verslaan. Het doel is nog steeds de wereld te overtuigen van de rechtvaardigheid en noodzaak van oorlogen.

Kriegberichter - het boek van Gerard Groeneveld.
Literatuur
Gerard Groeneveld, 'Kriegsberichter, Nederlandse SS-oorlogsverslaggevers 1941-1945' (Haarlem 2004)


Trefwoorden: Nederlandse SS - Oostfront - Propaganda-Kompanien - legale pers