• Museum
  • Tweede Wereldoorlog
  • Kinderen
tweede-wereldoorlog

Vernielingsbrigades

Olie- en benzinevoorraden
Werknemers van oliemaatschappijen leren hoe ze olie- en benzinevoorraden moeten opblazen, zodat de Japanners die niet kunnen gebruiken. Luitenant Waasdorp, lid van een vernielingsbrigade:

'Ik was belast met de vernietiging van olie- en benzinevoorraden van de Bataafsche Petroleum Maatschappij op Borneo. (…) Met termietbommen die tussen de vaten benzine waren opgehangen, en een draadleiding naar een accu honderd meter verderop, moest de benzine worden verbrand. (…) ik zag een grote steekvlam, gevolgd door exploderende vaten, die torenhoge benzine uitspoten. Dank zij de gunstige windrichting, bleef ik ongedeerd.'

Japanse reactie
De Japanners doden iedereen die heeft geholpen met de vernielingen. En ze stellen de Nederlandse bestuursambtenaren verantwoordelijk voor de vernielingen in hun regio. Als deze ambtenaren op hun post blijven, worden ze bestraft. Op Borneo wacht assistent-resident Bouwe Kuik met twee collega’s de Japanners in vol ornaat op. Het drietal wordt ter plaatse doodgestoken met een bajonet.

Bouwe Kuik
Dochter Ineke Kuik: 'Een collega van mijn vader had nog gezegd: ‘We gaan er allemaal aan.’ En tegen mijn vader: ‘Ik vind dat jij weg moet gaan. Je hebt nog jonge kinderen.’ Maar mijn vader bleef. Hij was heel christelijk, had een enorm plichtsbesef én hij had een eed van trouw aan de koningin afgelegd. Dan kun je niet zo maar weglopen.'

Krijgsgevangenen vrij
Na korte tijd worden de Indonesische KNIL-soldaten weer vrijgelaten uit krijgsgevangenschap. Japan hoopt op steun van de Indonesiërs en de Indische Nederlanders voor de opbouw van een ‘Groot-Oostaziatische Rijk’.

Interneringskampen
“De registratieplicht werd ingevoerd. Je moest je melden bij de Japanse legerdienst en zeggen waar je geboren was en waar je ouders geboren waren. Eigenlijk moest je minimaal 85 procent Indonesisch bloed hebben om buiten de kampen te blijven, maar bij mij was het voldoende dat mijn beide ouders in Indië waren geboren.”
Indische Nederlander

Alle personen die niet van Indonesische afkomst zijn moeten zich laten registreren. De blanke Nederlanders worden in de loop van 1942 in kampen gevangengezet. Veel Indische Nederlanders blijven vanwege hun Aziatische afkomst eerst nog buiten deze interneringskampen.


Trefwoorden: Japan - krijgsgevangenen - olie en benzine - sabotage