Albert Leonard Wittenberg in het verzet

Deze zomer ontving het museum van de heer Jelle Gunzeln een klein pakketje met een aantal documenten betreffende zijn schoonvader Albert Leonard Wittenberg, geboren in Paramaribo op 14 april 1909.

Varensgezel
Het begint met zijn Conduite Boekje van de KNSM uit 1929, gevolgd door zijn Diploma als Sloepgast uit 1933. In dat zelfde jaar huwde onze varensgezel de Amsterdamse Janna Jetten. Hij vond al gauw werk bij de brandweer. Het gezin Wittenberg kreeg twee kinderen, een zoon en een dochter. Janna kwam uit een communistisch nest (haar broer vocht in Spanje tegen Franco) en Albert sloot zich aan bij de linkse Bond van Surinaamse Arbeiders.

Levend verbrand
In de oorlog, begin 1941, werd hij aangenomen bij de Luchtbeschermingsdienst,die vaker als dekmantel voor illegale activiteiten gediend heeft. We hebben nog niet het fijne over zijn verzetsactiviteiten kunnen achterhalen, maar in mei 1944 werd hij opgepakt. Na het huis van bewaring aan de Weteringschans volgden de kampen Vught en (waarschijnlijk) Dora-Mittelbau. Bij de nadering van de Amerikanen werden duizenden gevangenen op transport gesteld naar kamp Neuengamme.
Tussen Hannover en Berlijn, bij Gardelegen, kon de trein vanwege voortdurende beschietingen niet verder. De overgebleven SS’ers zochten lokale hulp, waaronder Hitlerjugend, om de gevangenen te bewaken.
Op 13 april 1945, enkele uren voor de komst van de Amerikanen, zijn meer dan duizend gevangenen levend verbrand in een graanloods waarin zij bijeengedreven waren. Wie probeerde te ontsnappen werd neergemaaid. Ook Wittenberg trof dit gruwelijke lot.

Joods buurkind gered
Een jaar voor zijn arrestatie had de familie Wittenberg, wonende in de Amsterdamse Transvaalbuurt, het enige kind van de joodse buren in huis genomen. Betty was amper zes weken oud toen haar ouders werden weggehaald. Dat er een blond kind was bijgekomen, werd voor de buitenwacht afgedaan met de uitspraak dat Janna was ‘vreemdgegaan’. Na de bevrijding werd duidelijk dat zowel de ouders van Betty als Albert de kampen niet overleefd hadden. In de daarop volgende adoptieprocedures is de naam Wittenberg in de vergetelheid geraakt.
Betty is de liefdevolle opvang in het gezin Wittenberg, die haar het leven redde, nooit vergeten. Zij heeft op basis van enkele vroegste herinneringen de nazaten van Albert en Janna weten te traceren. Zij is momenteel druk doende alsnog een Yad Vashem erkenning voor haar pleegouders te bewerkstelligen.

Wat een fantastische opzet van het kindergedeelte van het museum. Heel interactief en heel leerzaam. Ook voor de volwassenen. Ik ben blij ben dat ik met mijn zoon van 12 ben gegaan.

Jorg V

Al een paar keer in het Verzetsmuseum geweest, ze hebben regelmatig wisselende activiteiten. De kinderen in de oorlog expositie is heel goed opgezet en erg indrukwekkend. Een aanrader, ook om kinderen wat geschiedenis bij te brengen.

Laura, Hoorn

Als je aan je kinderen wil uitleggen wat oorlog nou eigenlijk is, als je met je ouders terug wil in een voor hun zo een belangrijke tijd, of je wil gewoon meer weten over de oorlog. Ga dan hier naar toe.

Jc H, Amsterdam

This museum gave me an insight like I never knew what had happened. It is so much like what happened in Germany and really depicts what the Dutch went through.

Ringdais, Adelaide

This museum across the street from the zoo and in the area where there was resistance activity is worth a visit. Anyone slightly interested in history will be captivated by the exhibits and personal notes and memorobilia.

Ashverse, South Carolina

All information is in Dutch and English. Good chronological overview of the Dutch resistance during WWII. Chilling statements, informative displays, don't forget to put this museum on your to do list!

NF, Hasselt (België)

One of the best museums I've been to in a long time. Seeing the dreadful acts of war through the eyes of the Dutch people. The displays were really well thought out and in different media forms. I highly recommend it.

Spamette, Yorkshire
Tripadvisor