Dag pap, tot morgen. Joodse kinderen gered uit de crèche

3 mei t/m 4 december 2005.
Dag pap vertelt het verhaal van de joodse kinderen, die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn gered uit de crèche tegenover de Hollandsche Schouwburg aan de Plantage Middenlaan, Amsterdam en dat van hun redders.

Middagbroodje in de tuin van de crèche, 1941 / 1942
Middagbroodje in de tuin van de crèche, 1941 / 1942

Aan de hand van citaten, foto's, documenten, persoonlijke objecten en filmbeelden krijgt de bezoeker een indringend beeld van hun ervaringen. Hoe was het in de crèche; hoe zijn de kinderen eruit gesmokkeld en door wie? Waar kwamen ze terecht, en hoe was het op hun onderduikadres? Hoe kijken de kinderen van toen terug op hun verleden, en hoe heeft de oorlog hun leven bepaald? zie verder

De Schouwburg, om de hoek bij het Verzetsmuseum, was de centrale verzamelplaats voor joden voordat ze op transport werden gesteld. Omdat het er al snel vol was, werden de kinderen tot dertien jaar opgevangen in een crèche aan de overkant van de straat. Vanuit deze crèche, die minder goed werd bewaakt dan de Schouwburg, zijn honderden kinderen gered. In koffers, vuilnisbakken en kinderwagens zijn ze uit de crèche gesmokkeld. De redding werd door joodse verzetsmensen georganiseerd in nauwe samenwerking met niet-joodse verzetsgroepen.

De tentoonstelling is geschikt voor jong en oud. In een witte ruimte gecombineerd met lichte kleuren en speelse elementen kan de bezoeker vier hoofdpersonen volgen, vanaf het moment dat ze als kind in de Schouwburg en de crèche kwamen tot de bevrijding. Op film blikken ze als volwassenen terug op hun ervaringen. Een van hen is Salo Muller, de voormalig fysiotherapeut van Ajax. In de expositie wordt duidelijk hoe hij uit de crèche werd gered, in Friesland terechtkwam, zijn naam moest veranderen in Japje Mulder en zo zijn identiteit kwijtraakte. De vaak onvoorstelbare gebeurtenissen, die zich zestig jaar geleden in Amsterdam hebben afgespeeld, worden door de persoonlijke verhalen toegankelijk gemaakt.

Publicatie Uitgeverij Verloren/Verzetsmuseum Amsterdam
Dag pap, tot morgen. Joodse kinderen gered uit de crèche van Alex Bakker.
Het boekje gaat uitgebreider dan de tentoonstelling in op de aangrijpende verhalen van geredde kinderen van destijds: ISBN 90-6550-862-7, prijs 12,00 euro.

Op verzoek van de heer Von Hartsvelt Müller uit Amsterdam heeft het Verzetsmuseum onderstaande tekst opgenomen in de boekjes bij de tentoonstelling, die in het museum worden verkocht: Op de omslag van deze publicatie, alsmede op pagina 25, is een foto afgebeeld van 'Remi van Duijnwijck', wiens echte naam Koenraad Huib Gezang was. Remi is in 1943 op transport gesteld en omgebracht. De foto van het titelblad is ook gebruikt voor de affiche, de folder en andere aankondigingen van de tentoonstelling. De heer P.J.S.H. von Hartsvelt Müller, neef van Remi, vindt het onjuist en pijnlijk dat wij deze foto hebben gebruikt voor onze tentoonstelling. Remi is immers níet uit de crèche gered. Het Verzetsmuseum staat achter het gebruik van de foto. Remi is niet een voorbeeld van kinderen die zijn gered, maar een symbool van het afschuwelijke gevaar waaraan de kinderen in de crèche blootstonden, en dat zich voor 90% van hen heeft gerealiseerd. Verder is voor het museum van belang dat de foto wordt gebruikt met uitdrukkelijke toestemming van mevrouw Sieny Cohen-Kattenburg, destijds kinderverzorgster in de crèche en oorspronkelijk bezitter van de foto, alsook van Edward Gezang, broer van Remi, die de foto ervaart als een symbolische grafsteen voor zijn broer. Het Verzetsmuseum neemt deze tekst op in de tentoonstellingsaankondiging uit respect voor het gevoel van de heer Von Hartsvelt Müller.

Tentoonstelling en randprogramma zijn mede mogelijk gemaakt dankzij steun van Gemeente Amsterdam, COS, Stichting Democratie en Media, K.F. Hein Fonds, Stichting Levi Lassen, Lindenweij Fonds (voor de documentaire) beheerd door het Prins Bernhard Cultuurfonds, Provincie Noord-Holland, Ministerie van VWS, VSB Fonds.