Over concentratiekamp Dachau

Concentratiekamp Dachau (KZ Dachau) was het eerste permanent bedoelde concentratiekamp in nazi-Duitsland. Het concentratiekamp werd door Heinrich Himmler opgericht op het terrein van een voormalige munitiefabriek ten oosten van de stad Dachau, vlak bij de Zuid-Duitse stad München, de ‘hoofdstad’ van de nazibeweging. Het was in gebruik van 22 maart 1933 tot aan de bevrijding door Amerikaanse troepen op 29 april 1945. KZ Dachau was het enige kamp dat tijdens de twaalfjarige heerschappij van de nazi’s voortdurend in gebruik was. 
 
 
Een voorbeeldkamp
KZ Dachau nam op meerdere manieren een speciale positie in:
 
1. Het was de eerste plaats in het Duitse Rijk waar een SS-commandant de absolute jurisdictie kreeg en het normale recht met succes buiten werking werd gezet. De SS schiep ‘een staat binnen de staat’ waarin ze politieke tegenstanders vasthield, onderdrukte, martelde en vermoordde. 
 
2. KZ Dachau stond model voor de andere concentratiekampen. Het onmenselijke kampregime dat kampcommandant Theodor Eicke hier al in 1933 ontwikkelde, werd vanaf 1934 in alle nieuwe concentratiekampen ingevoerd. Vanaf 1937, toen naast het kamp in de oude munitiefabriek een geheel nieuw concentratiekamp werd opgetrokken, ging ook de ruimtelijke structuur van KZ Dachau als voorbeeld dienen. 
 
3. Het naziregime presenteerde KZ Dachau als voorbeeldkamp en als afschrikking voor politiek andersdenkenden. KZ Dachau was hét opleidingscentrum voor SS Führer en Wachtruppen. Veel kampcommandanten van andere concentratie- en vernietigingskampen begonnen hun ‘carrière’ in deze ‘Schule der Gewalt’.
 
Categorieën gevangenen
De eerste gevangenen in KZ Dachau waren politieke tegenstanders: communisten, sociaaldemocraten, vakbondsleden, monarchisten en politieke activisten van burgerlijke partijen. Later werden er ook Joden, kritische geestelijken, ‘zigeuners’ (Sinti en Roma), homoseksuelen en zogenoemde ‘asocialen’ en ‘beroepscriminelen’ gevangengezet. Tijdens de Tweede Wereldoorlog kwamen de gevangenen vooral uit de bezette Europese landen. Politieke gevangenen, waar ook verzetsstrijders toe werden gerekend, vormden tot de bevrijding de grootste gevangenengroep. 
 
Ruim tweeduizend Nederlanders
KZ Dachau was geen vernietigingskamp, maar in geen enkel ander concentratiekamp vonden zoveel politieke moorden plaats. Van de ruim 200.000 mensen die in KZ Dachau hebben vastgezeten, zijn er meer dan 40.000 in dit kamp omgekomen. In KZ Dachau hebben ruim tweeduizend Nederlanders vastgezeten, voornamelijk politieke gevangenen. Meer dan vijfhonderd Nederlanders zijn in Dachau omgekomen. Tegenwoordig bezoeken jaarlijks circa 800.000 mensen de gedenkplaats die op het voormalige kampterrein is ingericht. 
 

Wij hadden er geen idee van dat er zoveel bewaard is gebleven. Bijzonder indrukwekkend. We hebben hier drie uur doorgebracht, maar zijn gestopt omdat we niets meer op konden nemen. Wij komen zeker terug om de rest te bekijken.

Jaap en Hilda Oskam, Nieuwegein

Dit museum grijpt je bij de keel! Zoveel goede informatie en echt materiaal wordt hier tentoongesteld! Een aanrader!!

Michele Philips, Aalst (België)

Het junior bezoek begint met de tijdmachine. Daarna leidt het boekje je door het leven van 4 kinderen. Je stapt letterlijk in bijv. een huiskamer en moet daar antwoorden op de vragen vinden. Heel boeiend voor kinderen. Een echte aanrader!

Hoekjes, Rotterdam

Als je aan je kinderen wil uitleggen wat oorlog nou eigenlijk is, als je met je ouders terug wil in een voor hun zo een belangrijke tijd, of je wil gewoon meer weten over de oorlog. Ga dan hier naar toe.

Jc H, Amsterdam

This museum across the street from the zoo and in the area where there was resistance activity is worth a visit. Anyone slightly interested in history will be captivated by the exhibits and personal notes and memorobilia.

Ashverse, South Carolina

All information is in Dutch and English. Good chronological overview of the Dutch resistance during WWII. Chilling statements, informative displays, don't forget to put this museum on your to do list!

NF, Hasselt (België)

One of the best museums I've been to in a long time. Seeing the dreadful acts of war through the eyes of the Dutch people. The displays were really well thought out and in different media forms. I highly recommend it.

Spamette, Yorkshire
Tripadvisor