Verering en verwerking

Hannie

Herbegraven
Hannies lichaam wordt kort na de oorlog opgegraven in de Kennemerduinen, op de plaats waar ze is doodgeschoten. Haar ouders horen dan pas dat hun dochter niet meer leeft. De schok is groot.

Op 27 november 1945 wordt Hannie met 421 andere verzetsstrijders herbegraven op de Eerebegraafplaats in Bloemendaal. Koningin Wilhelmina, prinses Juliana en prins Bernhard zijn daarbij aanwezig.


Vereerd
Het leven van Hannie spreekt tot de verbeelding.
Maar weinig vrouwen in verzet grepen naar de wapens. Hannie is bovendien de enige vrouw die tijdens de oorlog in Nederland zelf is geëxecuteerd.

In 1956 verschijnt de roman Het meisje met het rode haar van Theun de Vries, die in 1981 wordt verfilmd.

In 1982 wordt in Haarlem een monument ter ere van Hannie Schaft onthuld. Het beeld, ‘Vrouw in verzet’, is ontworpen door Truus Menger-Oversteegen, Hannies vriendin en verzetskameraad. Jaarlijks vindt bij het monument de Hannie Schaft-herdenking plaats. Dat Hannies acties goed en heldhaftig waren lijkt onomstreden. Hannie wordt vereerd als Nederlands bekendste verzetsheldin.


Freddie

Teleurgesteld
Direct na de bevrijding gaan Freddie en Truus werken bij de Politieke Opsporingsdienst (POD). De POD is opgericht om mensen die met de Duitsers hebben samengewerkt te arresteren. Freddie merkt dat sommige mensen uit Velsen die volgens haar ‘fout’ zijn geweest belangrijke functies gaan vervullen.



Dat blijft je altijd bij
Freddie probeert het gewone leven op te pakken. Ze trouwt en krijgt drie kinderen. Ze blijft er vol overtuiging achter staan dat ze verraders heeft gedood, maar het lukt haar niet om haar oorlogservaringen te vergeten.

Ze praat in het openbaar niet graag over haar tijd in het verzet.
Freddie: ‘Ik was toen nog heel jong. Eigenlijk een soort kindsoldaatje. Je gaat niet zomaar schieten. Ja, een schot lossen is makkelijk, maar als je dan iemand ziet vallen… Dat is niet prettig om te zien. Dat blijft je altijd bij.’


Truus

Naar buiten treden

In november 1945 trouwt Truus met Piet Menger, die ze kent uit het verzet. Ze krijgen vier kinderen. Hun oudste dochter noemen ze Hannie.

Ook Truus heeft het moeilijk met haar oorlogservaringen. Ze krijgt last van nachtmerries. Maar de stoere doorzetter Truus blijft strijdbaar en vertelt juist wél veel over haar oorlogservaringen.

Ze geeft er veel interviews over, schrijft een boek en verwerkt haar ervaringen in beeldhouwwerken. Ze maakt veel monumenten ter nagedachtenis van oorlogsslachtoffers, waaronder het Hannie Schaft-monument in Haarlem.

Ook spreekt ze over haar oorlogservaringen voor scholieren en studenten.

Strijdbaar
Truus ziet haar werk na de oorlog als een voortzetting van haar strijd tegen racisme en discriminatie. Zij blijft staan achter haar keuze om verraders dood te schieten. Toch spreekt ze daarover met groeiende tegenzin. Onlangs zei ze in een interview: ‘Ik vind het zo jammer dat ik altijd moet praten over dat doodschieten. Als ik voor de jeugd spreek, heb ik het er nooit over. Wie leert daar wat van? Er zijn nog steeds dingen waarvoor we willen strijden. Maar niet met wapens.’