1940 - 1945: verzet tegen de Duitse bezetting

Verzet =
verzet: (het bieden van) tegenstand: tegen iets in verzet komen.
verzetsbeweging: het georganiseerde verzet, met name in 1940-1945, tegen de Duitse bezetting.

Heel veel mensen zijn tegen de Duitse bezetting. Ze willen niet dat de Duitsers de baas zijn in Nederland. Ze zijn tegen Hitler, tegen de nazi’s, en ze vinden NSB’ers landverraders. (De NSB is de Nederlandse nazipartij die voor Hitler is).

In verzet komen
Sommige mensen gaan echt iets doen tegen de bezetting: ze gaan in verzet. Maar Duitsland is zo sterk, wat kun je daar nu tegen beginnen? En hoe moet je je verzetten? Hoe gevaarlijk is het?

Verschillende soorten verzet
Wat betekent ‘in verzet gaan’? Wanneer zit je ‘in het verzet’? Zit je in het verzet als je onderduikers in huis hebt? Of als je verzetskranten rondbrengt? Of als je zelf onderduikt omdat je niet in Duitsland wilt werken?

Veel mensen denken bij verzet vaak aan gewapend verzet: Duitsers en landverraders doodschieten of een wapenopslagplaats van de Duitsers opblazen. Maar gewapend verzet was er zeker in het begin heel weinig. Het was heel gevaarlijk en gewone mensen hadden geen wapens in huis. Met maar ook zonder wapens kon je wel iets doen om de Duitse bezetters dwars te zitten. Bijvoorbeeld:

  • stiekem naar Radio Oranje luisteren
  • teksten op straten en muren schilderen
  • een oranje-speldje op je kleding dragen of rood-wit-blauw
  • spotliedjes zingen
  • staken
  • onderduikers helpen
  • documenten vervalsen
  • verzetskranten maken en verspreiden
  • overvallen plegen
  • geld verzamelen voor het verzet
  • weigeren om in Duitsland te gaan werken
  • spioneren en informatie naar Engeland sturen
  • neergestorte geallieerde piloten helpen
  • Duitse militairen of Nederlandse verraders doodschieten
  • verzetsmensen uit de gevangenis bevrijden
  • sabotage plegen

Over verschillende vormen van verzet kun je veel te weten komen op de website en in het museum.

Doorleven
De meeste Nederlanders proberen zo normaal mogelijk door te leven. Ze zijn wel tegen de Duitse bezetting maar willen in niet teveel risico's nemen. Ze hopen dat de bezetting snel voorbij gaat. Veel mensen durven zich dus niet te verzetten. Of ze kunnen het niet omdat ze te oud, te jong of te zwak zijn.

Een handje helpen
Er zijn wel veel Nederlanders die de verzetsmensen een handje helpen. Zo zijn na paar jaar bezetting meer dan 300.000 mensen ondergedoken. Om dat allemaal te organiseren hebben de verzetsmensen veel hulp nodig!

Mensen die wel eens een onderduiker in huis hadden, vonden van zichzelf meestal niet dat ze 'in het verzet' zaten. Ze hadden gewoon een handje geholpen. Maar het was door de Duitsers wel verboden!

Verzetsstrijders
Duizenden mensen zijn wel heel actief in het verzet. Zij zijn er als het ware de hele dag mee bezig. Dat zijn de verzetsstrijders. De meesten werken samen in verzetsgroepen. Het verzetswerk gebeurt zoveel mogelijk in het geheim.

Steeds meer verzet
Het verzet is in de eerste periode vooral ‘onschuldig’. Nederlanders laten zien dat ze tegen de Duitse bezetter zijn en voor het Nederlandse Koningshuis. Maar de onderdrukking, onvrijheid en de vervolging van de Joden wordt steeds erger. En als het Duitse leger eindelijk nederlagen leidt in Rusland, groeit de hoop om Duitsland te kunnen verslaan. Duitsland is niet langer onoverwinnelijk! Het verzet groeit.

Gevaarlijk 
Bijna 20.000 Nederlanders worden om hun verzetswerk door de Duitsers opgepakt. Tweeduizend verzetsmensen worden doodgeschoten. Anderen moeten naar de gevangenis of naar een concentratiekamp.

Een groep van zo’n honderdduizend mensen – vooral NSB’ers – is vóór de Duitse bezetters. Ze zijn dus tegen het verzet. Ze helpen de nazi’s bijvoorbeeld bij het opsporen van Joden en verzetsmensen. Zo’n 20.000 gaan zelfs vechten in het Duitse leger.

Verzetsmuseum Amsterdam geeft een beeld van de keuzes van mensen tijdens de Duitse bezetting van Nederland: mei 1940 tot mei 1945. Pasten ze zich aan, kozen ze voor de Duitsers, of gingen ze in verzet?

Je ontdekt het op deze site.


 

Wij hadden er geen idee van dat er zoveel bewaard is gebleven. Bijzonder indrukwekkend. We hebben hier drie uur doorgebracht, maar zijn gestopt omdat we niets meer op konden nemen. Wij komen zeker terug om de rest te bekijken.

Jaap en Hilda Oskam, Nieuwegein

Dit museum grijpt je bij de keel! Zoveel goede informatie en echt materiaal wordt hier tentoongesteld! Een aanrader!!

Michele Philips, Aalst (België)

De expositie lijkt niet groot, maar al met al kun je hier toch een paar uur besteden. Er is een overzichtelijke tijdlijn hoe het verzet is ontstaan, wat als een rode draad door het museum loopt

Stephanie K

Het junior bezoek begint met de tijdmachine. Daarna leidt het boekje je door het leven van 4 kinderen. Je stapt letterlijk in bijv. een huiskamer en moet daar antwoorden op de vragen vinden. Heel boeiend voor kinderen. Een echte aanrader!

Hoekjes, Rotterdam

Als je aan je kinderen wil uitleggen wat oorlog nou eigenlijk is, als je met je ouders terug wil in een voor hun zo een belangrijke tijd, of je wil gewoon meer weten over de oorlog. Ga dan hier naar toe.

Jc H, Amsterdam

This museum gave me an insight like I never knew what had happened. It is so much like what happened in Germany and really depicts what the Dutch went through.

Ringdais, Adelaide

This museum across the street from the zoo and in the area where there was resistance activity is worth a visit. Anyone slightly interested in history will be captivated by the exhibits and personal notes and memorobilia.

Ashverse, South Carolina
Tripadvisor