Aanslag op generaal Seyffardt

Vanaf begin 1943 liet het verzet nadrukkelijk van zich horen. Er vonden een reeks overvallen en aanslagen plaats. Op 5 februari 1943 werd generaal Seyffardt in de deuropening van zijn huis in Den Haag neergeschoten door een lid van de verzetsgroep CS-6.

De Nederlander Seyffardt wierf Nederlandse vrijwilligers voor het Oostfront. Hij was dus een duidelijk voorbeeld van een collaborateur. Daar kwam bij dat het er toen even op leek dat Mussert echt als 'Leider van het Nederlandse volk' zou gaan optreden, en dat Seyffardt dan Musserts minister van Oorlog zou worden.

Razzia's
Bij de aanslag raakte Seyffardt dodelijk gewond, maar hij kon toch nog een soort signalement doorgeven ('twee studenten'). Seyffardt stierf op zaterdagavond 6 februari 1943. De bezetter beantwoordde de aanslag met grote razzia's. In totaal 1800 jongemannen tussen de achttien en vijfentwintig jaar, waaronder ruim 600 studenten, werden afgevoerd naar het concentratiekamp Vught. Dit gebeurde om de daders op te sporen, uit wraak en ter afschrikking. Het vooruitzicht van de gevangenen was: de arbeidsinzet in Duitsland.

De eerste razzia naar aanleiding van de moord op generaal Seyffardt vond plaats op zaterdag 6 februari 1943. In de bibliotheken van de universiteiten en hogescholen in Amsterdam, Delft, Utrecht en Wageningen werden zeshonderd studenten opgepakt. De daders van de aanslag waren er overigens niet bij.

Bij de tweede razzia, dinsdag 9 februari 1943, hadden de nazi's het gemunt op 'vijfduizend plutocratenzonen rijkeluiszoontjes die aan het lanterfanten zijn, terwijl het beste deel van de Nederlandse jeugd zijn leven geeft voor Europa'. (Met die jeugd werden de jonge Oostfront-vrijwilligers bedoeld.)

Maar de Duitse politie kon op de dag van de razzia al die 'plutocratenzonen' niet zo gauw vinden. Daarom werden lukraak jongemannen tussen de achttien en vijfentwintig jaar opgepakt, zoals kantoormensen en ook weer een aantal studenten. Het werden er ook geen vijfduizend, maar veel minder: twaalfhonderd.

Studenten
De meeste van alle opgepakte studenten (van 6 en 9 februari) konden uit het concentratiekamp Vught terug naar huis, nadat ze een soort verklaring van loyaliteit aan de bezetter hadden getekend. De Delftse studenten werden nog vastgehouden. Dat was om te onderzoeken of ze iets te maken hadden met een verzetsgroep die net was opgerold, de sabotagegroep van de Delftse scheikundestudent W. Pahud de Mortanges.

Binnen het verzet waren de meningen over de aanslag op Seyffardt sterk verdeeld. De verzetskrant Trouw keurde deze 'politieke moord' af. Andere verzetskranten schreven dat 'de landverrader' Seyffardt zijn verdiende loon had gekregen. De daders van de aanslag waren Jan Verleun (CS-6) en de arts Gerrit Kastein (CPN). Kastein had bij Seyffardt aangebeld, Verleun had geschoten.

Anton van der Waals
Op zondag 7 februari pleegde Gerrit Kastein een aanslag op de NSB'er mr. H. Reydon, de secretaris-generaal van het departement van Volksvoorlichting en Kunsten. Hij deed dat met medeweten van een 'betrouwbare verzetsman', Anton van der Waals. Alleen, Van der Waals was helemaal geen verzetsman, maar een infiltrant en de gevaarlijkste V-man (Vertrauensmann) van de Duitse opsporing.

Het 'spel' dat Van der Waals met Kastein speelde werd doorkruist door de arrestatie van Kastein. De rechercheurs die die arrestatie verrichtten wisten van dat hele spel niets af. (De Duitse politiediensten werkten lang niet altijd samen, integendeel). Kastein werd overgebracht naar het hoofdkwartier van de Sipo (Sicherheitspolizei) op het Binnenhof in Den Haag. Daar pleegde hij zelfmoord, door uit het raam van een bovenverdieping te springen. Hij wilde voorkomen dat hij onder marteling zou doorslaan.

Dit museum grijpt je bij de keel! Zoveel goede informatie en echt materiaal wordt hier tentoongesteld! Een aanrader!!

Michele Philips, Aalst (België)

De expositie lijkt niet groot, maar al met al kun je hier toch een paar uur besteden. Er is een overzichtelijke tijdlijn hoe het verzet is ontstaan, wat als een rode draad door het museum loopt

Stephanie K

Als je aan je kinderen wil uitleggen wat oorlog nou eigenlijk is, als je met je ouders terug wil in een voor hun zo een belangrijke tijd, of je wil gewoon meer weten over de oorlog. Ga dan hier naar toe.

Jc H, Amsterdam

Een museum voor jong en oud en wat mij betreft verplicht voor iedereen. Je wordt door het museum geleid en het bijzondere zijn de verhalen van gewone mensen. Veel geleerd ondanks dat ik het nodige wel wist.

Martijn, Amsterdam

This museum gave me an insight like I never knew what had happened. It is so much like what happened in Germany and really depicts what the Dutch went through.

Ringdais, Adelaide

This museum across the street from the zoo and in the area where there was resistance activity is worth a visit. Anyone slightly interested in history will be captivated by the exhibits and personal notes and memorobilia.

Ashverse, South Carolina

All information is in Dutch and English. Good chronological overview of the Dutch resistance during WWII. Chilling statements, informative displays, don't forget to put this museum on your to do list!

NF, Hasselt (België)
Tripadvisor