Het leven in de kampen

Dwangarbeid
Ingenieur Meijer werkt aan de Pakan Baroe-spoorweg in de jungle op Sumatra:
'Het was een tijd van barre ellende. Ik kan me niet herinneren dat er het laatste half jaar ooit werd gelachen. De Jap wilde niet alleen een spoorweg aanleggen, maar ook dat daarbij zoveel mogelijk mensen zouden omkomen. Dat laatste is voortreffelijk gelukt. Soms kwam je terug van de spoorbaan en dan was er alweer een vriend overleden. In Kamp 2, het ziekenkamp, kwam je alleen om dood te gaan.'

De krijgsgevangen militairen worden tewerkgesteld in kampen, soms in Indië zelf maar ook in Birma, Taiwan en Japan. In Birma en op Sumatra moeten ze een spoorweg aanleggen. Er zijn geen machines. De bouten worden met een hamer door het hout geslagen. Duizenden gevangenen en dwangarbeiders sterven door ziekte en uitputting.

Foto exterieur barak: het is niet bekend in welk interneringskamp de foto is genomen. De foto is genomen vlak na de capitulatie. (Collectie D. van Logchem)Foto interneringskamp mannen: twee mannen staan aan het prikkeldraad om het mannen- en jongenskamp Si Rengorengo op Sumatra. (Collectie NIOD)Foto interieur barak: interieur van een barak van Kampong Makassar op Batavia. Het kamp deed lange tijd dienst als doorgangskamp voor krijgsgevangenen. Vanaf januari 1945 werden er burgergeïnterneerden, vrouwen en kinderen, uit de kampen Buitenzorg en Bandoeng opgesloten. De foto is genomen vlak na de capitulatie. (Collectie NIOD)

Te weinig Indisch bloed
In de loop van de bezetting worden ook alle Nederlandse burgers en Indische Nederlanders met ‘te weinig Indonesisch bloed’ opgesloten in kampen: de mannen en vrouwen apart. Jongens blijven tot hun tiende of twaalfde jaar in het vrouwenkamp en worden dan gescheiden van hun moeder.

Burgers in kampen
De kampen voor de burger-geïnterneerden zijn aan het begin nog niet helemaal afgesloten van de buitenwereld. Halverwege 1943 worden de regels strenger. Er komt een bamboe omheining met prikkeldraad om de kampen. De geïnterneerden krijgen een nummer dat ze op hun kleding moeten dragen en twee keer per dag moeten alle bewoners op een appèlplaats bij elkaar staan om te worden geteld.

De twaalfjarige Ria Bussink:
“Wij moesten vaak op appèl staan, in rijen van vier langs de barakken, soms meerdere keren per dag. Vaak stonden we uren in de brandende zon. Ik had altijd een klein haakwerkje bij me. Het kon niet groot zijn, anders kon ik het niet wegmoffelen als de Jap langskwam. Als hij je betrapte kreeg je een flinke klap. Met dit haakwerkje was ik bezig, toen we werden bevrijd. Ik heb het nooit afgemaakt.”

De geïnterneerden worden verplicht om te werken. ’s Nachts moet iedereen binnen blijven en mag er geen licht branden. Niemand mag waardevolle bezittingen hebben. Regelmatig wordt er gecontroleerd. Overtredingen worden zwaar bestraft. De kampen raken overvol en er is steeds minder te eten. Ongeveer één op de acht geïnterneerden sterft door uitputting en ondervoeding.

Wat een fantastische opzet van het kindergedeelte van het museum. Heel interactief en heel leerzaam. Ook voor de volwassenen. Ik ben blij ben dat ik met mijn zoon van 12 ben gegaan.

Jorg V

De expositie lijkt niet groot, maar al met al kun je hier toch een paar uur besteden. Er is een overzichtelijke tijdlijn hoe het verzet is ontstaan, wat als een rode draad door het museum loopt

Stephanie K

Het junior bezoek begint met de tijdmachine. Daarna leidt het boekje je door het leven van 4 kinderen. Je stapt letterlijk in bijv. een huiskamer en moet daar antwoorden op de vragen vinden. Heel boeiend voor kinderen. Een echte aanrader!

Hoekjes, Rotterdam

Een museum voor jong en oud en wat mij betreft verplicht voor iedereen. Je wordt door het museum geleid en het bijzondere zijn de verhalen van gewone mensen. Veel geleerd ondanks dat ik het nodige wel wist.

Martijn, Amsterdam

This museum gave me an insight like I never knew what had happened. It is so much like what happened in Germany and really depicts what the Dutch went through.

Ringdais, Adelaide

This museum across the street from the zoo and in the area where there was resistance activity is worth a visit. Anyone slightly interested in history will be captivated by the exhibits and personal notes and memorobilia.

Ashverse, South Carolina

All information is in Dutch and English. Good chronological overview of the Dutch resistance during WWII. Chilling statements, informative displays, don't forget to put this museum on your to do list!

NF, Hasselt (België)
Tripadvisor