Vooroorlogs Nederlands-Indië


'We gingen op de plantage bij elkaar op bezoek. Er was ook een clubgebouw, daar kon je tennissen of zwemmen. Eens per week was er een bioscoopvoorstelling, daarna dronken we bier of whisky soda. Voor muziek hadden we een grammofoon. De vrouwen hadden niet zoveel te doen met al die bedienden. Ze schilderden of borduurden. ‘s Morgens werd er een spelletje mahjong of bridge gedaan.'
Nederlander

Groepen inwoners voor de Tweede Wereldoorlog
60.000 blanke Nederlanders
60.000.000 Indonesiërs (ook wel 'inlanders' of 'inheemsen')
200.000 Indische Nederlanders (ook wel 'Indo-Europeanen' of 'gemengdbloedigen')
1.200.000 Chinezen (ook wel 'vreemde Oosterlingen')


Kolonie met standsverschillen
Vooroorlogs Nederlands-Indië is een koloniale samenleving met grote standsverschillen tussen verschillende bevolkingsgroepen. De hoogste posities in de bedrijven, het leger en het bestuur worden ingenomen door blanke Nederlanders. Zij heersen over een grote groep ‘inlanders’, die meestal op het platteland wonen en islamitisch zijn. De groep ‘inlanders’ bestaat uit verschillende volken. Ze worden op deze website en in de expositie in het Verzetsmuseum allemaal Indonesiërs genoemd.

Indische Nederlanders
Tussen de blanke Nederlanders en de Indonesiërs staan de Indische Nederlanders, ook vaak Indo-Europeanen genoemd. Zij zijn voortgekomen uit huwelijken van Nederlandse mannen met Indonesische vrouwen. Officieel behoren ze tot de Nederlanders, maar zij zijn vaak lager opgeleid en worden door veel blanken niet als gelijken gezien.

Huidskleur speelt een belangrijke rol: hoe lichter de huidskleur, hoe meer aanzien. De meeste Indische Nederlanders zien zichzelf als Nederlanders; sommige voelen zich meer verbonden met hun Indonesische achtergrond.

Chinezen
Naast deze bevolkingsgroepen zijn er in Nederlands-Indië ook veel Chinezen, die van oudsher actief zijn in de handel.

Nationalisme
Veel Indonesiërs zijn ontevreden over de koloniale situatie. Een groep Indonesische nationalisten streeft naar onafhankelijkheid. Maar er zijn ook Indonesiërs die loyaal zijn aan de Nederlanders. Bijvoorbeeld de Molukkers, die christelijk zijn geworden en vaak dienen als soldaat in het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger, het KNIL.