de vette crisisjaren

In de crisisjaren van de jaren dertig zijn veel mensen werkloos en is er grote armoede. Toch is er voor iedereen genoeg te eten. De voeding is weinig gevarieerd. Vanuit de angst voor ondervoeding, eten mensen vooral stevige kost met aardappelen en het liefst met veel vlees en vet. Groenten vindt men helemaal niet belangrijk.

Beschikbaar

Boter, kaas, eieren en vet:
- groot stuk kaas
- grote fles met volle melk
- flink stuk boter
- flink stuk margarine
- bak met reuzel
- plantaardige olie
- eieren

Vlees en vis:
- groot stuk spek
- haring
- paling
- mosselen en garnalen
- stuk kip

Aardappelen, granen en peulvruchten:
- 5 aardappelen (ongeschild)
- peulvruchten
- rijst
- 6 sneden wit brood

Groente en fruit:
- selectie beschikbaar fruit inheems o.a. appel, peer
- geïmporteerd fruit: banaan, sinaasappel
- 2 wortelen
- bloemkool
- ui

Overig:
- flinke hoeveelheid suiker
- koffie en thee
- specerijen (kaneel, peper, nootmuskaat, kruidnagel, foelie)
- chocolade

Ontbijt 
In de jaren dertig staan bij het ontbijt volle melk en vette kaas op tafel. Op brood wordt een dikke laag vet gesmeerd: boter, margarine of reuzel (gestold dierlijk vet).

 

“Te denken valt dat wij vroeger veertig eieren met ons drieën in de week gebruikten, en vier à vijf pond boter.”
Ina Boudier-Bakker in 1944 over de vooroorlogse periode

Hoofdmaaltijd
Bij de hoofdmaaltijd hoort als het even kan vet vlees, zoals klapstuk of doorregen spek. Vis is goedkoper dan vlees. Vooral armere mensen eten haring uit de Noordzee, paling en snoekbaars uit het IJsselmeer en mosselen uit Zeeland.

Tarwebrood, aardappelen en rijst
In de westelijke steden wordt veel wit tarwebrood gegeten; in Amsterdam is ruim 90% van het brood wit. Aardappelen zijn belangrijk in de Nederlandse keuken. Ze worden geschild en vervolgens lang gekookt, voor stamppot ongeveer één uur. Rijst komt uit Nederlands-Indië en wordt onder andere gebruikt in Nasi Goreng en rijstebrij.

Groente en fruit
Nederland verbouwt veel verschillende groenten, waarvan in 1939 meer dan de helft wordt geëxporteerd. Men vindt het eten van verse groenten niet belangrijk. Werklozen kunnen van de overheid een bijdrage krijgen om groenten te kopen, maar daar wordt meestal geen gebruik van gemaakt. 

In plaats van groenten worden vaak appels en peren in de stamppot verwerkt. De kooktijd van de appels in deze Hete Bliksem is maar liefst één uur. Ook groenten worden in veel gerechten helemaal stuk gekookt.

Tijdens de jaren '30 importeert Nederland verschillende vruchten uit Zuid-Europa: bananen, sinaasappels, citroen, grapefruit, vijgen en mandarijnen.

Suiker 
In 1939 gaat suiker op de bon om te oefenen met de distributie. Iedereen heeft recht op één pond suiker voor veertien dagen.

Koffie, thee en suiker gewonnen uit suikerriet en specerijen als peper, kaneel en nootmuskaat komen vooral uit Nederlands-Indië.  In Nederland wordt suiker gemaakt van suikerbieten. Per persoon per dag wordt zo’n 68 gram suiker gegeten. Ter vergelijking: tegenwoordig is dat ongeveer 49 gram. 

 

Cacao
De cacao die nodig is om chocolade te maken, wordt onder andere geïmporteerd uit Nederlands-Indië. Nederland behoort in de jaren dertig tot de top vier landen van de wereld waar de meeste cacao wordt verbruikt.

Dit museum grijpt je bij de keel! Zoveel goede informatie en echt materiaal wordt hier tentoongesteld! Een aanrader!!

Michele Philips, Aalst (België)

Al een paar keer in het Verzetsmuseum geweest, ze hebben regelmatig wisselende activiteiten. De kinderen in de oorlog expositie is heel goed opgezet en erg indrukwekkend. Een aanrader, ook om kinderen wat geschiedenis bij te brengen.

Laura, Hoorn

De expositie lijkt niet groot, maar al met al kun je hier toch een paar uur besteden. Er is een overzichtelijke tijdlijn hoe het verzet is ontstaan, wat als een rode draad door het museum loopt

Stephanie K

Heel goed en duidelijk ingericht museum, uitermate geschikt voor de jongeren die m.n.vanuit b.v. geschiedenis, willen zien, ervaren en leren wat het verzet en de oorlog betekend heeft. Leerzaam en waardevol!!

Wilma V

Als je aan je kinderen wil uitleggen wat oorlog nou eigenlijk is, als je met je ouders terug wil in een voor hun zo een belangrijke tijd, of je wil gewoon meer weten over de oorlog. Ga dan hier naar toe.

Jc H, Amsterdam

This museum gave me an insight like I never knew what had happened. It is so much like what happened in Germany and really depicts what the Dutch went through.

Ringdais, Adelaide

One of the best museums I've been to in a long time. Seeing the dreadful acts of war through the eyes of the Dutch people. The displays were really well thought out and in different media forms. I highly recommend it.

Spamette, Yorkshire
Tripadvisor