Jan van Kuik

Amsterdam, 6 december 1922
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Gevangenissen en kampen: 
  • Politiegevangenis Bregenz (23 maart 1942), 
  • Detentiecentrum Feldkirch (1 april 1942), 
  • Gevangenis Feldkirch (22 mei 1942), 
  • Strafgevangenis Bruchsal (4 september 1942), 
  • Concentratiekamp Sachsenhausen, 
  • Oranienburg (19 september 1942), 
  • Vernietigingskamp Lublin/ Majdanek (februari/maart 1944), 
  • Concentratiekamp Natzweiler-Struthof (8 april 1944), 
  • Concentratiekamp Dachau (6 september 1944). 
  • Bevrijd in Dachau. 
Dachau-nummer: 103314
 
Jan werkte in het kader van de Arbeitsinzet bij de firma Kienzle-Apparatebau in Villingen, Duitsland. Hij deed een poging om naar het neutrale Zwitserland te komen en werd opgepakt op 22 maart 1942. 
 
Medische experimenten
Jan kreeg in concentratiekamp Sachsenhausen tuberculose. Hij werd met een gat in zijn long opgenomen in de ziekenbarak. Voor de behandeling gingen er dikke naalden in zijn buik en injecties in zijn borst. Ook moest hij stoffen inhaleren waarvan hij heel beroerd werd. Uit de wekelijkse röntgenfoto’s bleek dat het steeds slechter met hem ging en dat het gat in zijn long groter werd. In Sachsenhausen werden medische experimenten uitgevoerd op gevangenen en waarschijnlijk was dit bij Jan ook het geval. 
 
Na zijn tijd in Sachsenhausen werd Jan van kamp naar kamp gebracht, voortdurend ziek. Ook de bevrijding van Dachau, zijn laatste kamp, beleefde Jan in de ziekenbarak. Kort daarna kreeg hij vlektyfus. Pas op 21 juni 1945, bijna twee maanden na zijn bevrijding, kon hij naar huis. Jan herstelde zowel lichamelijk als geestelijk nooit meer helemaal. 
 

Landkaart

Jan werkte in het kader van de Arbeidsinzet van Nederlandse mannen in Duitsland bij de firma Kienzle Apparatebau in het Zuid-Duitse Villingen. Met een paar andere Nederlanders die daar werkten, wilde hij naar het neutrale Zwitserland vluchten. Ze kochten deze landkaart om de route te bepalen. Vlak voordat ze de grensrivier de Rijn tussen Duitsland en Zwitserland wilden overzwemmen, werden ze opgepakt. De landkaart diende als bewijsmateriaal in het strafproces van Jans groep en werd opgenomen in het strafdossier. 


EEn nooit verstuurde Brief

In het voorjaar van 1942 mocht Jan vanuit de gevangenis in Feldkirch een brief naar huis schrijven. Hij schreef: ‘Bent u soms kwaad moeder op ons? (…) Ik heb vertrouwen moeder, hopelijk zijn we dit jaar nog thuis. (…) Schrijven jullie snel? Ik heb dat enigste nodig om door de tijd heen te komen.’ De brief werd om onduidelijke redenen nooit verstuurd, maar in zijn strafdossier gestopt. Jan zou nog ruim drie jaar in gevangenschap doorbrengen. 


 
 
Transcriptie van de brief
‘Lieve Moeder, Vader, Broers en Zuster, hoe gaat het thuis
alles gezond en wel. Nu met mijn wel goed maar ik prakizeer
m’n kapot. Mijn enigste troost zou zijn maar dan de 
enigste ook, dat U thuis erdoor komt door deze moeilijke 
tijd. Ze hebben het ons te moeilijk gemaakt op het
fabriek, en zijn we weggelopen, en de rest begrijp U
zeker wel. Ik denk Moeder dat we een half jaar krijgen,
over een maand of vier gaan we voor het gerecht. hoe
maakt Vader het ook goed. Her, Joop en die andere
twee jongens zijn bij elkaar, ik alleen. ik heb ze in twee
weken 1 maal gezien, en dat is elendig alleen je prakizeert
je eigen een aap. Moeder zorg dat die nieuwe schoenen 
nog goed zijn als ik terug komt, want ik heb alleen
de hoge nog hier. Ja ik sta in de keuken van de
gevangenis. Dat betekend hard aanpakken en zo niet
dan een oplawaai. Hoe gaat het met Annie ook goed
vraag of ze me een brief wil sturen, dat is hier een
troost. Voor Ans is dat niet aardig hè maar 
voor U helemaal niet, bent U soms kwaad Moeder
op ons. Het ergste is geen geld van ons nu Moeder
als we daar gebleven hadden, had U ook niet
veel meer gehad, ik heb vertrouwen Moeder hopelijk
zijn we dit jaar nog thuis. Schrijf me snel terug
aan Jan van Kuik, het adres wat hier achter komt te
staan. Beste Broer Johan stuur je me ook een 
brief en schrijf wat je al zo meemaakt. Zeg Johan
als we thuis zijn blijven we bij je en zullen we 
gezamenlijk de moeilijkheden van het huisgezin
overwinnen. ik blijf thuis bij jullie is het toch altijd
gezelliger geweest, dus schrijven jullie gou terug en
doet de groeten aan Frico. Zeg vader schrijft
U m’n ook een briefje ik heb dat enigste nodig
om door de tijd heen te komen, nu eindig ik doe
de groeten aan Ans, en vele zoenen van Uwe 
Broeder en Zoon. Daag Moeder en een stevige
zoen voor dat ik naar m’n bed ga. Dáááág’
 

Dit museum grijpt je bij de keel! Zoveel goede informatie en echt materiaal wordt hier tentoongesteld! Een aanrader!!

Michele Philips, Aalst (België)

Al een paar keer in het Verzetsmuseum geweest, ze hebben regelmatig wisselende activiteiten. De kinderen in de oorlog expositie is heel goed opgezet en erg indrukwekkend. Een aanrader, ook om kinderen wat geschiedenis bij te brengen.

Laura, Hoorn

Heel goed en duidelijk ingericht museum, uitermate geschikt voor de jongeren die m.n.vanuit b.v. geschiedenis, willen zien, ervaren en leren wat het verzet en de oorlog betekend heeft. Leerzaam en waardevol!!

Wilma V

This museum gave me an insight like I never knew what had happened. It is so much like what happened in Germany and really depicts what the Dutch went through.

Ringdais, Adelaide

This museum across the street from the zoo and in the area where there was resistance activity is worth a visit. Anyone slightly interested in history will be captivated by the exhibits and personal notes and memorobilia.

Ashverse, South Carolina

All information is in Dutch and English. Good chronological overview of the Dutch resistance during WWII. Chilling statements, informative displays, don't forget to put this museum on your to do list!

NF, Hasselt (België)

One of the best museums I've been to in a long time. Seeing the dreadful acts of war through the eyes of the Dutch people. The displays were really well thought out and in different media forms. I highly recommend it.

Spamette, Yorkshire
Tripadvisor