Mode op de bon

    • mode op de bon header

Mode tijdens de oorlog?
Als het over de Tweede Wereldoorlog gaat, is mode waarschijnlijk niet het eerste waar je aan denkt... Toch probeerden veel mensen er ondanks alle moeilijkheden modieus uit te zien. Tijdens de Duitse bezetting zijn er in Nederland zelfs nog modeshows van luxe kleding.

Schaarste
Maar door de oorlog ontstaat er een groot tekort aan textiel en raken de kledingwinkels leger en leger. Toch staat de mode niet stil. Door de schaarste ontstaat er zelfs een nieuwe stijl!

Import stopt - kleding op de bon
Textiel gaat op de bon. In augustus 1940 gaat textiel ‘op de bon’. Volgens dit systeem van distributiebonnen is het mogelijk om schaarse goederen eerlijk te verdelen over de bevolking. En dat is hard nodig: door de Duitse bezetting zijn de grenzen van Nederland gesloten en stopt de import van kleding en van grondstoffen zoals wol, zijde en katoen. Textiel wordt al snel schaars tot er nog nauwelijks stof te koop is. Als je kleding wilt kopen moet bonnen, ook wel punten genoemd, inleveren , maar ook gewoon betalen. In 1940 krijgt iedereen voor een half jaar een textielkaart met 100 punten. Later krijgt iedereen nog een nieuwe textielkaart, maar daar heb je niet veel meer aan. Er is bijna niks meer te koop.

Creativiteit, hergebruik en improvisatie
“De textielkaart beïnvloedt de mode!” kopt de Telegraaf op 6 oktober 1940. En dat klopt! De schaarste stimuleert creativiteit, hergebruik en improvisatie. In dit artikel uit de Telegraaf gaat het over jurken gemaakt van resten stof, die tijdens de bezetting heel populair worden.

Kleding weggooien
Hoe groot is het contrast met nu! Per jaar gooien we alleen al in Nederland 235 miljoen kilo aan kleding weg. En onze kasten hangen vol met kleding waarvan we één derde nooit dragen. Toch is ook nu onder steeds meer modeontwerpers hergebruik een trend. Niet vanwege de schaarste zoals in de oorlog, maar door het besef dat we veel te veel textiel verspillen en daarmee grondstoffen uitputten en de aarde vervuilen.


Goffe Miedema, 13 juni 1943“Prachtig zomerweer (…).  8 van de 10 meisjes met bloote beenen omdat de kousen gespaard moeten worden voor de wintermaanden (…). Toch is het nog een wonder dat ieder er zoo knap uitziet…”.
Goffe Miedema, 13 juni 1943

Arnolda Huizinga-Sannes, 20 december 1940“We hebben textielkaarten met punten, 100 punten ieder. Maar als je weet, dat een heerenwinterjas 80 punten neemt, dan kan je wel nagaan, dat je eigenlijk niets kopen kunt.”
Arnolda Huizinga-Sannes, 20 december 1940

Tom Schoenmaker, 13 jaar in 1940“Je kreeg de hele dag te horen: ‘Denk om je schoenen’, ‘doe voorzichtig met je broek’ (…) ‘wees zuinig op je sokken, loop niet op je sokken’”.
Tom Schoenmaker, 13 jaar in 1940


 

textielkaart met puntenTextiekaarten met punten
De volgende kaarten werden uitgereikt:

Rood, voor mannen en jongens van 15 jaar en ouder
Blauw, voor vrouwen en meisjes van 15 jaar en ouder
Bruin, voor jongens van 3 tot 15 jaar
Groen, voor meisjes van 3 tot 15 jaar

Kledingstuk

Man

Vrouw

Kind

Broek

28

18

11

Jasje (gevoerd)

42

38

33

Pyjama

45

30

25

Trui

21

19

14

Hemd

14

12

6

Onderbroek (lang)

14

-

9

Winterjas/mantel

80

75

50 (j)/37(m)

Japon/jurk (wol of zijde)

-

42

24

Japon/jurk (kunstzijde)

-

23

13

Mantelpakje

-

56

44

       

Wij hadden er geen idee van dat er zoveel bewaard is gebleven. Bijzonder indrukwekkend. We hebben hier drie uur doorgebracht, maar zijn gestopt omdat we niets meer op konden nemen. Wij komen zeker terug om de rest te bekijken.

Jaap en Hilda Oskam, Nieuwegein

Dit museum grijpt je bij de keel! Zoveel goede informatie en echt materiaal wordt hier tentoongesteld! Een aanrader!!

Michele Philips, Aalst (België)

De expositie lijkt niet groot, maar al met al kun je hier toch een paar uur besteden. Er is een overzichtelijke tijdlijn hoe het verzet is ontstaan, wat als een rode draad door het museum loopt

Stephanie K

Het junior bezoek begint met de tijdmachine. Daarna leidt het boekje je door het leven van 4 kinderen. Je stapt letterlijk in bijv. een huiskamer en moet daar antwoorden op de vragen vinden. Heel boeiend voor kinderen. Een echte aanrader!

Hoekjes, Rotterdam

This museum gave me an insight like I never knew what had happened. It is so much like what happened in Germany and really depicts what the Dutch went through.

Ringdais, Adelaide

This museum across the street from the zoo and in the area where there was resistance activity is worth a visit. Anyone slightly interested in history will be captivated by the exhibits and personal notes and memorobilia.

Ashverse, South Carolina

All information is in Dutch and English. Good chronological overview of the Dutch resistance during WWII. Chilling statements, informative displays, don't forget to put this museum on your to do list!

NF, Hasselt (België)
Tripadvisor