Nederland in de Tweede Wereldoorlog

1940 - 1945
Van mei 1940 tot mei 1945 was Nederland bezet door nazi-Duitsland. Hoe reageerden de Nederlanders op de toenemende onderdrukking? U ziet, hoort en leest verhalen over het uitzonderlijke en het alledaagse.
De tentoonstelling is bekroond door het Historisch Nieuwsblad.

Sfeer
Een decor van nagebouwde straten en wandvullende kleurenfoto's roept de sfeer op van de oorlogsjaren. Authentieke voorwerpen, foto's en documenten, film- en geluidsfragmenten vertellen de geschiedenis van mensen in oorlogstijd. U ziet, hoort en leest verhalen over het uitzonderlijke én het alledaagse.

    • vo ned bezet 10
    • vo ned bezet 3
    • vo ned bezet 4
    • vo ned bezet 5
    • vo ned bezet 13
    • vo ned bezet 14
    • VO Ned bezet 16
    • VO Ned bezet 15
    • VO Ned bezet 15
    • vo ned bezet 12
    • vo ned bezet 6
    • vo ned bezet 11
    • vo ned bezet 7
    • vo ned bezet 8
    • vo ned bezet 9
  • Previous
  • Next

Klik op de foto voor foto´s van de tentoonstelling.

Samenleving
De vaste expositie van het Verzetsmuseum gaat niet alleen over verzet, maar geeft de bezoekers ook een beeld van de samenleving waarin het verzet heeft plaatsgevonden.

Verzet neemt geleidelijk toe
Het museum laat zien dat slechts een klein deel van de bevolking illegaal actief was en dat het verzet zich geleidelijk heeft ontwikkeld. De tentoonstelling begint met een onderdeel over Nederland in de jaren dertig met een impressie van de Nederlandse samenleving die in mei 1940 plotseling met de Duitse bezetting werd geconfronteerd.

Vijf perioden
De bezettingstijd is vervolgens opgedeeld in vijf periodes. Door decors en wandvullende foto's (van de fotograaf A. Hustinx) is te zien dat Nederland in de loop van de bezettingsjaren verarmt en dat de sfeer grimmiger wordt. Iedere periode wordt ingeleid door een banier, waarop verband wordt gelegd tussen de ontwikkelingen in de oorlogvoering en de verzetshouding in Nederland.

Keerpunten
De periodes beginnen of eindigen met een belangrijk keerpunt, waar de bezoekers ook letterlijk een hoek omgaan: de Februaristaking, de April/meistakingen, de geallieerde invasie in Normandië.

Persoonlijke invalshoek
De centrale hoofdroute brengt in beeld wat de meeste Nederlanders doormaakten. In de zijkabinetten worden specifieke groepen en thema's behandeld. Door het gebruik van decors, waarachter de vitrines schuilgaan, wordt de informatie in verschillende 'lagen' gepresenteerd.

Wie met grote stappen door de tentoonstelling loopt, krijgt een globaal beeld van Nederland in bezettingstijd. Wie meer wil weten kan van alles ontdekken achter kijkgaten, op omklappanelen en in laden. De bezoeker moet letterlijk zoeken en gluren naar wat zich destijds ook in het verborgene afspeelde.

In de kijkkasten en half-verborgen vitrines worden de authentieke objecten geëxposeerd met daarbij de kleine, inleefbare persoonlijke verhaaltjes en citaten. Er is bewust gekozen voor deze persoonlijke invalshoek.


Geen helden en schurken
Het museum geeft geen representatief overzicht van de belangrijkste personen en gebeurtenissen in het verzet, maar maakt duidelijk hoe allerlei Nederlanders op de bezetting hebben gereageerd.

Het Verzetsmuseum gaat niet over helden en schurken, maar over gewone mensen, die in een tijd van schaarste en onderdrukking voor dilemma's kwamen te staan en keuzes moesten maken.

Dilemma's
De belangrijkste  dilemma's uit de bezettingstijd zijn weergeven door geprojecteerde vragen op de vloer. In de loop van de bezetting veranderen die vragen van aard. In 1940, als de Duitsers oppermachtig lijken en zich redelijk correct gedragen tegenover de bevolking zijn het dilemma's als 'Aanpassen?' of 'Samenwerken?'.

Als de bezetters hun greep op de Nederlandse samenleving trachten te versterken wordt het bijvoorbeeld 'Lid blijven?', 'Staken?' en 'Boycotten?'

In de laatste periode zijn er geen dilemmavragen meer: de posities zijn dan duidelijk ingenomen. Bij de bevrijding staat het dilemma 'Wraak nemen?' 

Introductiefilm
Het is mogelijk het bezoek te starten met een introductiefilm van 10 minuten: Aanpassen, meedoen of verzetten? Wat doe je als de Duitsers de baas zijn in Nederland? De film kunt u hier op de site bekijken en wordt ook vertoond op het informatie-eiland op de 1e verdieping en in de weekenden in de gehoorzaal bij de entreehal op de begane grond.