Ga naar de hoofdcontent

Hongerwinter

Bij die hongertochten zijn ook veel mensen door de kou bezweken. Ik heb een keer een paar meisjes zien lopen met hun dode vader op de handkar. Die gingen weer naar huis.
Onbekend

Vervoer gestremd

Als reactie op de Spoorwegstaking wordt het voedseltransport naar West-Nederland verboden. Na zes weken wordt het verbod ingetrokken, maar de toevoer blijft gestremd door het onttakelde spoorwegnet en de Duitse vordering van goederen. In de strenge winter van 1944/45 heerst er in de steden grote hongersnood. Ook de aanvoer van kolen uit het bevrijde zuiden valt weg. Gas en elektriciteit worden afgesloten.

M’n linnengoed, al mijn tafelzilver, m’n vloerkleed, alles heb ik ingeruild voor eten. Op den duur wilden de boeren geen linnengoed meer. Sommigen hadden zelfs een bordje op hun deur: 'Geen linnengoed meer'
Onbekend

Brandstof en voedsel

Om aan brandstof te komen kappen de mensen bomen en slopen ze leegstaande huizen. De geteerde houtblokjes tussen de tramrails worden weggehaald. Bomen worden illegaal omgezaagd. De hoeveelheid voedsel die ‘op de bon’ kan worden verkregen daalt sterk.

Het distributiesysteem is ineen gestort. In de gaarkeuken kan eens per dag, op vertoon van een bonnenkaart, een pannetje waterige stamppot of soep van aardappelschillen worden afgehaald. Vaak moet men in de barre kou lang in de rij staan.

Brandstof en voedsel.
Brandstof en voedsel.
Hongertochten
Hongertochten

Hongertochten

Stadsbewoners maken ‘hongertochten’ naar het platteland. Vooral vrouwen fietsen of lopen naar het oosten of noorden van het land om daar voedsel te kopen of te ruilen voor bijvoorbeeld textiel, zilveren bestek, gouden sierraden (zelfs trouwringen).

Doosje met aardappels per post

Het gezin Bontekoe probeert de hongerwinter door te komen. Dochter Anneke kan zich de honger nog goed herinneren.
'Gelukkig stuurde de familie in Groningen ons af en toe over de post doosjes met een paar aardappels. We hadden gehoord dat je de schillen kon opsparen en bij de boeren ruilen voor bijvoorbeeld melk. Maar je moest wel weten hoe je ze moest bewaren. Toen mijn vader met de schillen bij een boer kwam, beweerde die dat ze rot waren. Hij kreeg een half litertje melk mee, dat wel, maar hij heeft erom moeten smeken.'

Meer dan 20.000 mensen sterven van de honger. Ze worden nauwelijks meer begraven. De grond is te hard en de energie voor graafwerk en transport ontbreekt. In Amsterdam worden de lijken in de Zuiderkerk opgeslagen. Het is een strenge winter en er is geen hout voor kisten.

Doosje met aardappels per post
Doosje met aardappels per post

Meer artikelen uit dit dossier

Er is veel meer te vertellen over dit onderwerp. Lees snel verder op onderstaande pagina's.